Maseczki na twarz. Rodzaje masek na koronawirusa. Jakie maseczki ochronne na co dzień i do sportu? [poradnik] 21.10

Krzysztof Kawa
Krzysztof Kawa
Maski i maseczki ochronne. Zakrywanie ust i nosa w przestrzeni otwartej znów jest obowiązkowe. Jakie są rodzaje maseczek? Jakie wybrać na co dzień i do uprawiania sportu? Do tej pory maska była traktowana przez część biegaczy jedynie jako wspomagający gadżet w warunkach dużego miejskiego smogu. Teraz jednak, w związku z pandemią koronawirusa, maseczki stały się dla biegaczy, rowerzystów, pasjonatów nordic walking i innych osób uprawiających sport istotnym elementem aktywności na wolnym powietrzu. Jaką maseczkę wybrać, jakie są ich rodzaje i które mogą bardziej zaszkodzić niż pomóc? Staramy się podpowiedzieć, jak poruszać się w gąszczu ich rodzajów, nazw i symboli.

FLESZ - W czasach koronawirusa jesteśmy lepsi, bardziej empatyczni

Obowiązek noszenia maseczek lub zakrywania twarzy

- Przypadki uprawiania sportu z góry są nastawiane na to, żeby promować zdrowie. Natomiast w przestrzeni miejskiej zakładamy, że te aktywności sportowe jednak są obciążone ryzykiem zakażenia - powiedział minister zdrowia Adam Niedzielski.

Maseczek nie musimy nosić w parkach, lasach i na plaży. Wyjątkiem od obowiązującego nakazu zasłaniania ust i nosa są także zieleńce, ogrody botaniczne, ogrody zabytkowe. Maseczka nie jest konieczna również w pracy, gdy nie mamy styczności z osobami z zewnątrz.

Z obowiązku noszenia maseczek zwolnione są jedynie osoby z zaświadczeniem lekarskim lub z dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność lub niesamodzielność

Maseczki – jaki rodzaj wybrać?

Maseczek nie musimy nosić podczas jazdy na rowerze, biegania czy uprawiania nordic walking na świeżym powietrzu, ale wiele osób woli mimo to ją założyć, by uchronić się przed przypadkowym zakażeniem

Na początku przyjrzyjmy się rodzajom maseczek przeciwirusowych, które są używane zarówno w szpitalach, jak i na ulicach.

Maseczki chirurgiczne jednorazowe

Na sali operacyjnej najczęściej stosowane są jednorazowe maski chirurgiczne typu II z trzech warstw włókniny polipropylenowej. Ich stopień filtracji bakteryjnej (współczynnik BFE) wynosi przynajmniej 98%. Zapewniają skuteczną ochronę zarówno dla lekarza, jak i pacjenta, a zarazem umożliwiają swobodne oddychanie. Są to maseczki jednorazowego użytku, do stosowania w ograniczonym czasie. Norma europejska EN 14683 dzieli maski chirurgiczne na cztery rodzaje: Typ I, Typ IR, Typ II, Typ IIR.

Maseczki przeciwpyłowe N95 (FFP2)
Maski przeciwpyłowe N95 (tzw. antysmogowe FFP2) posiadają filtr przeciw zanieczyszczeniom mikrobiologicznym. Mogą filtrować co najmniej 95% cząsteczek unoszących się w powietrzu, co gwarantuje wysoką skuteczność. Te maski utrudniają jednak oddychanie, czyli nie nadają się do uprawiania w nich sportu. Co więcej, przy długotrwałym stosowaniu mogą nawet prowadzić do obniżenia odporności.

Maseczki antywirusowe, antybakteryjne FFP3 wielokrotnego użytku

Maska ochronna przeciwzakaźna do wielokrotnego użytku FFP3 powinna posiadać filtr klasy N99, który zatrzymuje 99% zanieczyszczeń pod postacią wirusów, bakterii oraz szkodliwych pyłów. 

Objaśnienie rodzajów maseczek według klas FFP

FFP1 – zatrzymują około 80% cząstek w powietrzu do wielkości 0,6 μm
FFP2 – zatrzymują około 94% cząstek w powietrzu do wielkości 0,6 μm (amerykański standard N95)
FFP3 – zatrzymują około 99,95% cząstek w powietrzu do wielkości 0,6 μm (amerykański standard N99)

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca stosowanie masek klasy FFP2 i FFP3 jako tych dających akceptowalne (stosunek ryzyka do kosztu) zabezpieczenie przed koronawirusem

- Jest kwestia mitu, że maski FFP3 i FFP2 chronią przed innymi zanieczyszczeniami niż FFP1. Otóż jest to całkowita nieprawda! - przekonuje Jarek Gawroński, prezes Broyx, producenta masek antysmogowych zaprojektowanych specjalnie do uprawiania sportu. - Wszystkie te maski są badane na skuteczność filtracji dokładnie tych samych cząstek. Z tym, że FFP3 ma ich odfiltrować 99 do 100%, a FFP1 od 80 do 100%. Maski należy więc dobierać nie pod kątem tego przed czym mają chronić, tylko pod względem tego jakie jest stężenie szkodliwych substancji w środowisku, w którym będziemy przebywać. Wobec tego:

  • jeżeli mamy pracować w kopalni, gdzie występuje NDS (najwyższe dopuszczalne stężenie) x 20 - zakładamy maskę FFP3,
  • jeżeli będziemy pracować w sortowni śmieci lub przy przerobie biomasy, gdzie występuje NDS x 10 - zakładamy maskę FFP2,
  • jeżeli będziemy chodzić po ulicy, gdzie NDS praktycznie nigdy nie przekracza czterokrotności dozwolonej normy - nie ma sensu zakładać maski innej niż FFP1.

Zakładanie FFP3 na ulicę można porównać do chodzenia w słoneczny dzień w grubej, puchowej kurtce. Przecież ona najlepiej chroni przed zimnem... tylko nie ma sensu, bo będzie nam za gorąco i niewygodnie - kwituje Gawroński.

Maseczki i maski - jakie do sportu?

W trakcie dużego wysiłku fizycznego następuje zwiększenie poboru tlenu, co oznacza, że do płuc biegaczy, rowerzystów czy osób uprawiających nordic walking dostaje się więcej szkodliwych substancji.

Rozwiązaniem jest zakup maski antysmogowej do biegania. Maska antysmogowa przeciwdziała wdychaniu zanieczyszczeń z powietrza podczas treningu, a co za tym idzie chroni płuca. 

Według ekspertów licencjonowane maski antysmogowe do biegania zatrzymują podczas treningu nawet do 99% kurzu, spalin, pyłów (PM 2,5 to szczególnie niebezpieczny, najdrobniejszy, który przenika przez pęcherzyki płucne do krążenia) i niektórych toksycznych gazów. Co więcej, maski chronią nas także przed alergenami wziewnymi i mikroorganizmami chorobotwórczymi.

Warto jednak zaznaczyć, że maski antysmogowe nie służą do ekstremalnych wysiłków. Sprawdzają się przy treningu o niskiej intensywności, lecz gdy nie musimy pobierać do płuc wielkich dawek powietrza i stosunkowo mało się pocimy. Najlepiej więc, gdy bieg nie trwa dłużej niż pół godziny.

Z drugiej strony jednak używanie maski może się przełożyć na zwiększenie objętości płucnej poprzez wymuszenie większej pracy związanej z oddychaniem.

Istotne jest także to, że na początku nasz organizm raczej źle zareaguje na maskę. Dlatego nie można zrażać się po początkowym niepowodzeniu, ale oswoić się z nowym sprzętem. Najlepiej założyć ją 2-3 minuty przed rozpoczęciem treningu i spokojnie w niej pooddychać.

W sklepach sportowych można znaleźć dobrej jakości maski antysmogowe specjalnie dedykowane do uprawiania sportu.
- Są to maski niskooporowe, skonstruowane w taki sposób, aby można w nich oddychać nawet podczas zwiększonego wysiłku fizycznego. Ponadto mają konstrukcję, która uniemożliwia przesuwanie się w trakcie aktywności - wyjaśnia Jarek Gawroński. - Maska musi posiadać oznaczenie CE wraz z czterocyfrowym identyfikatorem jednostki notyfikowanej, która taki certyfikat wydała. W przeciwnym razie nie wolno takich produktów sprzedawać na terytorium Unii Europejskiej.

Koronawirus: aktualizowany raport

O tym, że z powodzeniem da się biegać w maskach antysmogowych przekonali uczestnicy biegu AirRun, który został zorganizowany w Krakowie w 2018 roku. Galerię można zobaczyć tutaj:

Jak dobrać maskę do uprawiania sportu?

Po pierwsze nie warto kupować maski online. Najważniejszy jest bowiem rozmiar, czyli musi być dobrze dopasowana do twarzy, a tego nie da się zrobić inaczej, niż mierząc ją w sklepie. Oczywiście w czasach, gdy większość sklepów ze sprzętem sportowym wciąż jest zamknięta, można zamówić online dwie-trzy maski o nieco innych parametrach i po dobraniu najlepszej pozostałe odesłać do sprzedawcy.

Maska powinna przylegać w taki sposób, by nie zsuwała się podczas ruchu głową. Chodzi o odpowiednie dobranie rozmiaru „muszli” maski do kształtu twarzy, wielkości głowy, wzrostu oraz wagi.

Tabela rozmiarów - ciężar ciała

  • small (S): 45–70 kg
  • medium (M): 70–115 kg
  • large (L): 115+ kg

Czytaj także

Tabela rozmiarów - “wielkość” ust
Należy zmierzyć odległość od środka twarzy, na wysokości ust, do co najmniej 2,5 cm poza zewnętrzny kącik ust. Zewnętrzna krawędź maski treningowej powinna znajdować się na twarzy w odległości od 2,5 do 3,8 cm poza kącikiem ust. Tak uzyskany wynik należy pomnożyć razy dwa.

  • small (S) - 10,2 cm
  • medium (M) - 11,4 cm
  • large (L) - 12,7 cm

Czytaj także

Maski do uprawiania sportu – co wziąć pod uwagę?

W maskach producenci stosują często dwa rodzaje materiałów: neopren i strecz (stretch). Ten pierwszy jest grubszy i dzięki temu trwalszy, za to strecz jest rozciągliwy i cieńszy, dzięki czemu lepiej się przez niego oddycha.

Warto też zwrócić uwagę na otwory powietrza w masce, bo to od ich rozmieszczenia i kształtu zależy, jak będzie się nam oddychało w trakcie uprawiania sportu. Chodzi też o to, by powietrze nie dostawało się bokiem, lecz wpadało przez filtr.

W otworze wdechowym umieszczony jest filtr, na którym nie warto oszczędzać. Lepiej wziąć taki, który maksymalnie zabezpiecza nas przed szkodliwymi substancjami w powietrzu (o ich rodzajach piszemy poniżej). Uwaga – po dłuższym użytkowaniu filtr należy wymienić.

Maski – rodzaje filtrów

Maski jednej z renomowanych firm mają filtr łączący działanie filtru typu Hepa z filtracją chemiczną DACC, co oznacza, że z jednej strony zatrzymują cząsteczki pyłów unoszące się w powietrzu, a z drugiej gazy i opary takie jak dwutlenek siarki.

Co to są filtry typu HEPA? HEPA to skrót utworzony z pierwszych liter pochodzących z języka angielskiego słów: High Efficiency Particulate Air, co oznacza „filtr o wysokiej skuteczności pochłaniania cząsteczek stałych powietrza”. Filtry HEPA mają mikrootworki o wielkość około 0,3 mikrona umożliwiające skuteczna filtrację takich mikrocząsteczek jak roztocza, pyłki, zarodniki pleśni czy grzyby i pył PM10.

Wygląda na to, że najskuteczniejszym filtrem pozostaje ten klasy N99 (czytaj powyżej w rozdziale o rodzajach maseczek). Posiada skuteczność filtracji nawet o 30% większą niż filtry HEPA.

Czytaj także

Filtr w zależności od zanieczyszczenia powietrza wystarcza na 6-10 godzin użytkowania. Nie warto wydłużać jego żywotności, gdyż pod wpływem wilgoci mogą rozwijać się w nim groźne dla układu oddechowego bakterie i drobnoustroje. To zalecenie dotyczy każdego rodzaju maski, niezależnie od producenta czy typu filtra. 

Maski do sportu – co jest jeszcze ważne?

Elementem mocującym maski jest tzw. nosek, który pozwala na uszczelnienie w miejscu, gdzie nie przylega idealnie do skóry. Są dwa rodzaje „nosków”: metalowy, a więc sztywny oraz z tworzywa, który jest bardziej elastyczny i można go ręcznie dopasować w okolicach nosa.

Po założeniu maski mocujemy ją z tyłu głowy za pomocą rzepa. Ten element powinien sprawić, że cała maska będzie solidnie przylegać.

Alternatywa dla maseczki - innowacyjna maska z Nowego Sącza

Tymczasem na rynku pojawił się innowacyjny produkt, dzięki któremu - jak zapewnia nas producent z Nowego Sącza - możemy chronić się skutecznie jak w przypadku maseczki chirurgicznej, lecz w bardziej komfortowy sposób. Łukasz Pławecki, zawodowy mistrz świata w kickboxingu, a zarazem trener i właściciel klubu Halny Nowy Sącz, który testował maskę Mini Shield, przekonuje, że daje ona o wiele większą swobodę oddychania (patrz zdjęcie poniżej).

"Miałem okazję wytestować, założyłem, rozmawiamy, rozmawiamy... chciałem wyjść i zapomniałem oddać, bo zapomniałem, że mam to założone. Przez zwykłą maskę nie mogę oddychać (mój nos nie funkcjonuje i nie wygląda normalnie), a z tym człowiek zapomina, że coś ma ubranego" - napisał Pławecki na Facebooku.

Maska przypomina przyłbicę, tyle że jest osadzona nie na czole, lecz poniżej oczu, a regulacja docisku nosa ma zapobiegać parowaniu okularów.

Maseczki bawełniane wielorazowe: jak dezynfekować?

Zgodnie z rozporządzeniem rządu można używać maseczek bawełnianych wielokrotnego użytku (takie jak np. sprzedawane w Biedronce), ale mając świadomość, że chronią nas i przechodzące obok nas osoby w sposób ograniczony.

Bawełniane maseczki wielokrotnego użytku po każdym wykorzystaniu należy zdezynfekować w jeden z poniższych sposobów:

  • wyprać w gorącej wodzie (najlepiej dodatkowo zalać je wrzątkiem lub wrzucić do gotującej się wody, by temperatura przekraczała 60 stopni Celsjusza), a następnie wyprasować gorącym żelazkiem
  • włożyć do piekarnika nagrzanego do 70 stopni Celsjusza na 30 minut
  • zdezynfekować za pomocą środków antybakteryjnych o zawartości minimum 70% alkoholu

Maseczki – skąd je wziąć?

Jak wspomnieliśmy, obowiązek zakrywania nosa i ust wszedł w życie od 16 kwietnia.

Minister Łukasz Szumowski: Nie mówimy, że musi to być maseczka, może być to chustka, może być to szalik. Co do konkretnych regulacji, będziemy przedstawiali je po świętach, natomiast obowiązek będzie od czwartku poświątecznego

Maseczki ochronne lub chustki zakrywające twarz muszą nosić po wyjściu z domu wszyscy mieszkańcy Polski. Co zrobić, skoro ich na rynku brakuje? Otóż rząd planuje rozpoczęcie produkcji maseczek niemedycznych: w sześciu grupach produkcyjnych ma być skupionych ponad sto szwalni, które według zapowiedzi miesięcznie wyprodukują ok. 40 mln maseczek.

To zapewne będą zwykłe maseczki, które będą zapewniać jedynie podstawową ochronę. A taką maseczkę może sobie we własnym zakresie uszyć każdy z nas.

Maseczki – jak samemu uszyć?

Podpowiadamy na poniższym filmie instruktażowym, jak uszyć osiem maseczek w ciągu zaledwie pół godziny [wideo].

Pamiętajmy jednak, że żadna maseczka, także te z filtrem, o których pisaliśmy powyżej, nie dają stuprocentowej gwarancji uchronienia się przed zakażeniem koronawirusem.

Koronawirus - sportowcy też uczą, jak ściągać maseczkę

Za instruowanie, w jaki sposób należy ściągać rękawiczki i maseczkę, wziął się nawet Grzegorz Krychowiak, reprezentant Polski w piłce nożnej. Koniecznie obejrzyjcie tę metodę na poniższym filmie.

https://www.instagram.com/p/B-4KBLDhWpE

Wcześniejsze wpisy

Minister zdrowia Łukasz Szumowski wprowadził obowiązek zakrywania twarzy. Przepis wszedł w życie 16 kwietnia i obowiązywał do odwołania. Minister nie podał daty, ale sprecyzował, że zniesienie nakazu nastąpi dopiero wtedy, gdy zostanie wprowadzona szczepionka na koronawirusa. A na ten moment będziemy czekać przez 12-18 miesięcy. Mało tego. Wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński zapowiedział 20 kwietnia, że nakaz będzie obowiązywał nawet przez dwa lata!

W drugiej połowie maja wiceminister zdrowia Sławomir Gadomski zapowiedział jednak, że w ciągu 1-2 tygodni może zostać zaproponowany model wyłączający pewne regiony z obowiązku noszenia maseczki w przestrzeni otwartej, czyli na powietrzu. Na razie jednak wciąż trzeba zakładać maseczkę na spacer oraz podczas biegania i jazdy na rowerze.

Jaki mandat za brak maseczki lub zakrycia dolnej części twarzy?

Za brak zakrycia nosa i twarzy w przestrzeni publicznej grozi mandat w wysokości 500 zł, a nawet - jako kara administracyjna - do 30 tys. zł.

- Jakiekolwiek mandaty nakładane przez policję czy służby sanitarne to ostateczność - powiedział w programie WP Koronawirus wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński. Jego zdaniem służby będą na początku przede wszystkim pouczać obywateli, a jeśli to nie wystarczy, to konsekwencje mogą być poważne. - Mandat to kwota do 500 złotych, a kara administracyjna - od 5 do 30 tysięcy złotych - przestrzega Janusz Cieszyński.

Maseczki ochronne są obowiązkiem, od którego nie ma odstępstw, a trudno w dłuższym czasie zupełnie zrezygnować z biegania bądź jazdy na rowerze. Tym bardziej, że od 20 kwietnia znów można uprawiać te sporty.

Formalnie nie musimy zakładać maseczki, ponieważ obowiązkiem jest jedynie zakrywanie twarzy, a konkretnie ust i nosa. Można więc chodzić, biegać lub jeździć na rowerze, nakładając na twarz zwykły szalik lub bawełnianą chustkę. Czy w takich warunkach uprawianie sportu przy zwiększonym poborze tlenu przez płuca jest jednak efektywne i w pełni bezpieczne? Eksperci odpowiadają: zdecydowanie nie.

Według ostatnich ustaleń najlepsze maseczki wielorazowego użytku to te składające się z dwóch warstw: bawełny i jedwabiu

Mandaty za brak maseczki lub innej formy zakrycia ust i nosa

Mandaty za brak maseczki będą nadkładane na podstawie art. 54 Kodeksu wykroczeń. Artykuł ten mówi o niestosowaniu się do powszechnie obowiązujących nakazów, czy zakazów, bądź ograniczeń. Funkcjonariusze najczęściej kierują do osób łamiących prawo grzywny w wysokości 500 zł. Niezwykle rzadko, jeśli ktoś dopuści się jeszcze dodatkowego wykroczenia, może zostać ukarany mandatem w wysokości 1000 zł.

art. 54 Kodeksu wykroczeń: Kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany

Inaczej wygląda sprawa kar administracyjnych, które nakładane są przez właściwego dla danego miejsca inspektora sanitarnego. Ich wysokość może wynosić od 5 tys. do 30 tys. zł.

Czytaj także

Czytaj także

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3